Hizan Nüfusu 2026: Rakamların Arkasındaki Gerçek

Bitlis’in dağlarla çevrili, vadiye sıkışmış sessiz ilçesi Hizan… Son yıllarda adını daha çok duyar olduk. Peki 2026 yılında Hizan’ın nüfusu ne kadar? Sadece TÜİK verilerine bakıp “Şu kadar kişi yaşıyormuş” deyip geçmek istemiyorum. Çünkü Hizan’ın nüfusu, kâğıt üstünde görünenden çok daha derin bir hikaye anlatıyor.

2026 Tahmini: Resmi Rakamlar Ne Diyor?

TÜİK’in 2025 verilerine dayanarak yapılan projeksiyonlara göre Hizan’ın 2026 yılı nüfusunun 20.500 – 21.000 civarında olması bekleniyor. 2020’lerin başında 22 bin seviyelerinde olan nüfus, yıldan yıla hafif bir düşüş trendinde. Bunun en büyük nedeni ise göç.

Ancak bu rakamın altını çizmek gerek: Hizan’ın de facto (fiili) nüfusu ile de jure (kayıtlı) nüfusu arasında dağlar kadar fark var.

Kışın Boş, Yazın Kalabalık Bir İlçe

Hizan’ı anlamak için mevsimlere bakmak yeterli. Kış aylarında ilçe merkezi neredeyse hayalet kasabayı andırır. Karlar altındaki yollar, çekilen göçlerle birlikte nüfusu 10 binlerin altına düşürebiliyor. Ama haziran ayı geldi mi her şey değişir.

Yazın Hizan âdeta yeniden doğar. Almanya, Fransa, İstanbul, İzmir, Bursa gibi büyük şehirlerden gelen Hizanlılar, memleketlerine akın eder. O daracık sokaklar yeniden çocuk sesleriyle, kahvehane muhabbetleriyle şenlenir. Yani resmî nüfusa yazmayı unuttuğumuz yazlıkçılar var. Bunları da eklersek, temmuz ayında Hizan’ın nüfusu rahatlıkla 35 bini bulur.

Nüfusun Yapısı: Gençler Gidiyor, Dedeler Kalıyor

Hizan’da yürüyüp de bir kahvehaneye oturduğunuzda göreceğiniz manzora hazırlıklı olun: Oynadıkları tavla, arkalarındaki bastonlar… Nüfusun büyük bir kısmını 50 yaş üstü oluşturuyor. Genç nüfus, iş ve eğitim için illere, hatta yurt dışına göç etmiş durumda.

• Üniversiteye gidenler geri dönmüyor.
• Atama bekleyen öğretmenler bile ilçede kalıcı olmayı düşünmüyor.
• Memur emeklileri ise yazları gelip, kışları kaçıyor.

Bu tablo, nüfusun sadece azalmakla kalmadığını, aynı zamanda yaşlandığını da gösteriyor.

Köylerde Durum: Daha Vahim

İlçe merkezi bir nebze canlı. Asıl sessizlik, Hizan’ın dağ köylerinde yaşanıyor. Geli, Çukur, Kürkü gibi yüksek rakımlı köylerde 2026 itibarıyla çoğu köyün nüfusu 50 kişinin altına düşmüş durumda. Bazı mezralarda ise artık tek bir hane kalmış. Elektriği, suyu, yolu olan ama insanı olmayan köyler…

Peki Hizan’ın Geleceği Ne Olacak?

Bu noktada umutsuzluğa kapılmaya gerek yok. Hizan’ın kurtuluşu tarım ve turizmde saklı. Son yıllarda organik bal üretimi ve yayla turizmiyle ilgili girişimler var. Eğer bu girişimler devlet teşvikiyle desteklenir, altyapı sorunları çözülürse, belki 2026’dan sonra göç tersine dönebilir.

Ama şimdilik rakamlar acımasız: Hizan, 1980’lerde 40 bine yaklaşan nüfusunu 2026’da yarı yarıya eritmiş bir ilçe.

Sözün Özü

Hizan’ın nüfusu dediğimizde sadece TÜİK’in açıkladığı o kuru sayıya bakmayın. O sayının içinde İstanbul’da otobüs bekleyen işçinin özlemi var, Almanya’da çifte vatandaş olup da yazın dedesinin bahçesine koşan çocuğun heyecanı var, dağ başında elektriksiz kalan son köylünün inadı var.

2026’da Hizan küçülmeye devam edecek belki. Ama bu toprakların bir şekilde ayakta kaldığını bilin. Her gidenin bir gün geri dönme hayaliyle…